Strona wykorzystuje ciasteczka by świadczyć usługi na najwyższym poziomie Polityka prywatności
RozumiemZwapnienia w ścięgnach najczęściej kojarzą się z barkiem, ale mogą występować również w okolicy biodra, łokcia, nadgarstka czy Achillesa. U części osób są przypadkowym znaleziskiem i nie wymagają leczenia. U innych powodują ból, ograniczenie ruchu, trudności ze snem i spadek tolerancji na obciążenie. W tej grupie pacjentów pojawia się pytanie: czy fala uderzeniowa (ESWT) ma sens?
Poniżej znajdziesz praktyczną kwalifikację „tak/nie”, sytuacje, gdy lepsze będą inne metody oraz prostą ścieżkę powrotu do aktywności po uspokojeniu objawów.
Zwapnienie w USG/RTG nie oznacza automatycznie, że „to ono boli”. O leczeniu decyduje:
zgodność objawów z miejscem zwapnienia,
obraz kliniczny (ból, tkliwość, ograniczenie funkcji),
czas trwania problemu,
reakcja na wcześniejsze leczenie (odciążenie, ćwiczenia, fizjoterapia).
Jeśli zwapnienie jest przypadkowym znaleziskiem, a objawy sugerują inną przyczynę – ESWT zwykle nie będzie trafioną inwestycją.
Objawy są przewlekłe
Zwykle mówimy o dolegliwościach trwających > 6–8 tygodni (często miesiące), które nie ustępują mimo sensownej modyfikacji obciążenia.
Dominuje problem tkanek miękkich wokół zwapnienia
Ból przy obciążeniu, tkliwość, spadek tolerancji na ruch i trening – bez cech ostrego urazu.
Zwapnienie koreluje z bólem i testami funkcjonalnymi
Np. bark boli w określonych ruchach i odpowiada to temu, co widać w badaniu.
Jest plan rehabilitacji równolegle z zabiegami
Fala działa najlepiej jako wsparcie programu ćwiczeń i powrotu do obciążenia. Bez ćwiczeń efekt częściej jest krótszy.
bark ze zwapnieniem + ból przy ruchu i nocny dyskomfort, problem przewlekły
przewlekłe, nawracające dolegliwości przy obciążeniu w okolicy przyczepów, gdy zwapnienie jest spójne z objawami
przypadki, gdzie celem jest zmniejszenie bólu i poprawa tolerancji obciążenia, aby ruszyć z rehabilitacją
Ostry uraz i podejrzenie uszkodzenia ścięgna
nagły ból „jak strzał”
krwiak, wyraźna utrata siły
brak możliwości normalnego obciążenia
Tu najpierw ocena i diagnostyka (czasem USG/MRI), a nie zabieg „na zwapnienie”.
Ból nerwowy lub promieniujący
drętwienia, mrowienie, „prąd”
zależność od pozycji kręgosłupa
Tu ESWT na „miejsce bólu” zwykle nie rozwiąże problemu.
Zwapnienie jest, ale objawy pasują do stawu lub chrząstki
ból głęboki „w stawie”
obrzęk/ wysięk
blokowanie, przeskakiwanie, niestabilność
Wtedy leczenie dobiera się do stawu, a zwapnienie może być tłem.
Problem jest czysto mechaniczny i nadal go prowokujesz
Np. konflikt w barku przez pracę nad głową bez modyfikacji, Haglund i twardy zapiętek, duża liczba skoków bez regresji obciążenia. Fala nie wygra z codziennym bodźcem.
Silny, ostry ból i brak tolerancji na zabieg
Jeśli tkanki są bardzo drażliwe, czasem lepiej zacząć od metod przeciwbólowych i uspokajających, a falę rozważyć później.
Najpierw celem bywa szybkie uspokojenie bólu i odzyskanie ruchu. W zależności od miejsca i obrazu klinicznego rozważa się:
krótkotrwałe odciążenie i modyfikację aktywności,
fizjoterapię przeciwbólową,
leczenie farmakologiczne (indywidualnie),
czasem leczenie iniekcyjne, jeśli ból jest bardzo silny i uniemożliwia rehabilitację.
Najlepiej działa terapia ukierunkowana na zakres + plan ćwiczeń. Fala może być dodatkiem, ale nie jest rdzeniem leczenia.
Wtedy kluczowe jest trafienie w właściwą przyczynę i dobór leczenia ukierunkowanego – czasem zabiegowego, jeśli są do tego wskazania.
Najczęściej:
3–5 zabiegów
co 7–10 dni
Uwaga praktyczna: poprawa często narasta w tygodniach. Czasem 1–2 dni po zabiegu miejsce jest tkliwe – to normalne.
Poniższy schemat sprawdza się w większości przeciążeń ze zwapnieniami, bo cel jest ten sam: wrócić do obciążenia bez nawrotu.
Cel: nie nakręcać bólu, ale utrzymać ruch.
unikaj ruchów i aktywności, które wkręcają ból na > 3/10
zostaw lekką aktywność w tolerancji (spacer, mobilizacja, ćwiczenia bez bólu)
nie testuj „czy już mogę” codziennie
Wskaźnik postępu: mniej bólu nocnego / mniejsza tkliwość / lepsza tolerancja dnia.
Cel: odbudować „zaplecze” mięśniowo-ścięgniste.
2–3 treningi wzmacniające tygodniowo
progresja obciążenia stopniowo
zasada bólu: 0–3/10 w trakcie, bez wyraźnego pogorszenia następnego dnia
Wskaźnik postępu: możesz zrobić więcej bez „odbicia” bólu kolejnego dnia.
Cel: przygotować tkanki do realnych wymagań.
dodajesz trudniejsze warianty ćwiczeń
stopniowo wracasz do ruchów sportowych/pracy (np. praca nad głową, szybkie kroki, sprinty) – dopiero gdy baza siły jest stabilna
Wskaźnik postępu: tolerancja obciążenia rośnie tydzień do tygodnia.
Cel: brak nawrotów.
zostaje 1–2 treningi „utrzymujące” tygodniowo
progres obciążeń już normalny, ale bez skoków objętości
powrót do pełnej intensywności, bo „już nie boli”
brak ćwiczeń (zabieg jako jedyne leczenie)
zostawienie głównego prowokatora bez zmian
ocenianie efektu po 24 h zamiast po 2–6 tygodniach trendu
ESWT bywa dobrym wyborem w zwapnieniach, gdy objawy są przewlekłe, a zwapnienie koreluje z bólem i ograniczeniem funkcji.
Fala nie jest pierwszym krokiem przy urazie, objawach nerwowych ani wtedy, gdy problem jest stawowy lub mechaniczny bez zmiany prowokatora.
Najlepsze efekty są wtedy, gdy ESWT jest elementem planu: modyfikacja obciążenia + progresywne ćwiczenia + etapowy powrót do aktywności.
